ผ่าฟันคุด ผ่ายังไง ฟันคุดแบบไหนที่ต้องผ่า

[cetarnaramet]

ผ่าฟันคุด ผ่ายังไง ฟันคุดแบบไหนที่ต้องผ่า

อาการปวดกรามด้านในสุด บวม เคี้ยวลำบาก หรืออ้าปากแล้วเจ็บ อาจเป็นสัญญาณของ "ฟันคุด" ปัญหาที่พบบ่อยโดยเฉพาะในวัยรุ่นปลายถึงวัยผู้ใหญ่ตอนต้น หลายคนกังวลว่า ผ่าฟันคุด จะเจ็บมากไหม ขั้นตอนยุ่งยากหรือไม่ และฟันคุดทุกซี่จำเป็นต้องผ่าหรือเปล่า บทความนี้จะพาไปรู้จักฟันคุดให้ชัดเจน พร้อมอธิบายขั้นตอนการผ่าและข้อบ่งชี้ที่ควรรักษา



ฟันคุดคืออะไร

ฟันคุด คือฟันที่ไม่สามารถขึ้นได้ตามปกติ มักพบที่ฟันกรามซี่สุดท้าย (ฟันกรามซี่ที่สาม) เพราะพื้นที่ในขากรรไกรไม่เพียงพอ ทำให้ฟันขึ้นเอียง นอนราบ หรือโผล่ขึ้นมาเพียงบางส่วน บางรายไม่มีอาการ แต่บางรายมีอาการอักเสบ ปวด หรือมีกลิ่นปากเรื้อรังจากการทำความสะอาดยาก

ฟันคุดแบบไหนที่ต้องผ่า

ไม่ใช่ฟันคุดทุกซี่จะต้องผ่าเสมอ การตัดสินใจขึ้นอยู่กับอาการและความเสี่ยงในระยะยาว โดยทั่วไปกรณีที่มักแนะนำให้ผ่า ได้แก่

1) ฟันคุดเอียงชนฟันซี่ข้างเคียง
ฟันคุดที่เอียงหรือแนวนอนอาจดันฟันกรามซี่หน้า ทำให้เกิดฟันผุหรือกระดูกละลายบริเวณรากฟันข้างเคียง

2) ฟันคุดโผล่บางส่วนและอักเสบบ่อย
เมื่อเหงือกคลุมฟันบางส่วน เศษอาหารจะติดง่าย เกิดการอักเสบซ้ำ ๆ (Pericoronitis) มีอาการบวม เจ็บ และกลืนลำบาก

3) ฟันคุดฝังในกระดูกและมีถุงน้ำ
บางรายตรวจพบถุงน้ำหรือซีสต์รอบฟันคุดจากภาพเอกซเรย์ ซึ่งอาจทำลายกระดูกได้ ควรรักษาโดยการผ่า

4) ทำความสะอาดไม่ได้และเสี่ยงฟันผุ
ตำแหน่งลึกและเอียงทำให้แปรงฟันไม่ถึง เสี่ยงฟันผุทั้งตัวฟันคุดและซี่ข้างเคียง

5) ปวด บวม มีหนอง หรืออ้าปากลำบาก
หากมีอาการติดเชื้อรุนแรง ควรได้รับการประเมินและรักษาโดยเร็ว

กรณีฟันคุดที่ขึ้นตรง ไม่มีอาการ และทำความสะอาดได้ดี อาจไม่จำเป็นต้องผ่า แต่ควรติดตามอาการและตรวจเอกซเรย์เป็นระยะ

ผ่าฟันคุด ผ่ายังไง ขั้นตอนเป็นอย่างไร

การฝ่าฟันคุดเป็นหัตถการเล็กภายใต้การฉีดยาชาเฉพาะที่ ปัจจุบันใช้เทคนิคและเครื่องมือที่แม่นยำมากขึ้น ขั้นตอนโดยทั่วไปมีดังนี้

ตรวจประเมินและเอกซเรย์
ทันตแพทย์จะถ่ายภาพเอกซเรย์ หรือ CT Scan เพื่อดูทิศทางรากฟัน ความใกล้ชิดกับเส้นประสาท และวางแผนการผ่าอย่างปลอดภัย

ฉีดยาชาเฉพาะที่
ยาชานี้สำคัญมาก ฉีดเพื่อให้ระหว่างทำไม่รู้สึกเจ็บ คุณอาจรู้สึกเพียงแรงกดหรือแรงดึง หากไม่ฉีดความเจ็บปวดจะรุนแรงจนอาจทำต่อไม่ได้

เปิดเหงือกและกรอกระดูกเล็กน้อย ถ้าจำเป็น
หากฟันฝังลึก ทันตแพทย์จะเปิดเหงือกและกรอกระดูกบางส่วนเพื่อเข้าถึงฟัน และจึงค่อยทำการฝ่าต่อไป

แบ่งชิ้นฟันและนำออก
ในเคสซับซ้อนอาจแบ่งฟันออกเป็นส่วน ๆ เพื่อนำออกอย่างปลอดภัยและลดแรงกดต่อกระดูก

ล้างแผลและเย็บปิด
ทำความสะอาดแผลแล้วเย็บปิดเพื่อให้หายดี โดยนัดตัดไหมภายในประมาณ 7 วัน ไหมบางชนิดละลายได้ ระยะเวลาผ่ามักใช้ประมาณ 20–60 นาที ขึ้น
อยู่กับความยากของเคส

ควรผ่าฟันคุดเมื่อไหร่ดีที่สุด
หลายกรณีแนะนำให้ประเมินตั้งแต่อายุยังน้อย (ช่วง 17–25 ปี) เพราะรากฟันยังไม่สมบูรณ์เต็มที่ การผ่ามักง่ายและฟื้นตัวเร็วกว่า อย่างไรก็ตาม ทุกช่วงวัยสามารถผ่าได้หากมีข้อบ่งชี้ โดยต้องประเมินสุขภาพโดยรวมร่วมด้วย

บทสรุป

ฟันคุดเป็นปัญหาที่พบบ่อยและอาจก่อให้เกิดการอักเสบหรือทำลายฟันข้างเคียงได้ หากมีอาการปวด บวม หรือผลเอกซเรย์บ่งชี้ความเสี่ยง การ ผ่าฟันคุด คือวิธีรักษาที่ช่วยแก้ปัญหาได้ตรงจุด ปลอดภัย และไม่ได้น่ากลัวอย่างที่คิด
หากสงสัยว่ามีฟันคุด ควรปรึกษาทันตแพทย์เพื่อตรวจประเมินและวางแผนการรักษาที่เหมาะสม เพื่อป้องกันปัญหาใหญ่ในอนาคตและรักษาสุขภาพช่องปากให้แข็งแรงยาวนาน