อาหารสายยางสำหรับผู้ที่มีปัญหาในการย่อยและการดูดซึมสารอาหาร

[siritidaporn]

อาหารสายยางสำหรับผู้ที่มีปัญหาในการย่อยและการดูดซึมสารอาหาร

สำหรับผู้ป่วยที่มีปัญหาเรื่องการย่อยและการดูดซึม (Malabsorption) เช่น ผู้ที่มีลำไส้สั้น, ตับอ่อนอักเสบเรื้อรัง, หรือผู้ที่ท้องเสียบ่อยจากการให้อาหารสูตรปกติ การให้อาหารปั่นเองแบบทั่วไปอาจไม่ตอบโจทย์ เพราะระบบย่อยที่อ่อนแอไม่สามารถย่อยโปรตีนหรือไขมันโมเลกุลใหญ่ได้ครับ

นี่คือแนวทางการจัดการอาหารเพื่อให้ร่างกายนำไปใช้ได้ทันทีครับ:

1. เลือกใช้ "อาหารสูตรกึ่งสำเร็จรูป" (Semi-Elemental Diet)
ในกรณีนี้ อาหารทำเอง (ปั่นจากเนื้อไก่/ข้าว) มักจะย่อยยากเกินไป แนะนำให้ใช้悦อาหารทางการแพทย์กลุ่มพิเศษที่เรียกว่า "Peptide-based Formula":

โปรตีนโมเลกุลเล็ก: โปรตีนจะถูกย่อยมาให้แล้วในรูปแบบ "เปปไทด์" ซึ่งลำไส้สามารถดูดซึมได้เลยโดยไม่ต้องรอน้ำย่อยจากตับอ่อนมากนัก

ไขมัน MCT Oil: มีส่วนประกอบของไขมันสายกลาง (Medium Chain Triglycerides) ที่ดูดซึมเข้ากระแสเลือดได้โดยตรง ไม่ต้องพึ่งพาน้ำดี

ตัวอย่าง: Peptamen หรือสูตรที่มีระบุว่า "Whey Peptide"

2. หากต้องทำอาหารปั่นเอง (ต้องปรับสูตรอย่างมาก)
หากจำเป็นต้องเตรียมเอง คุณต้องช่วยระบบย่อยของผู้ป่วยทำงานล่วงหน้าดังนี้ครับ:

ใช้โปรตีนที่ย่อยง่ายที่สุด: ใช้ ไข่ขาวต้ม แทนเนื้ออกไก่ เพราะไข่ขาวมีโครงสร้างโปรตีนที่ซับซ้อนน้อยกว่าและดูดซึมได้เกือบ $100% $

คาร์โบไฮเดรตสายสั้น: ใช้ มอลโทเดกซ์ทリン (Maltodextrin) หรือแป้งที่ต้มจนเละเป็นน้ำ (แป้งสาคู/ข้าวขาวต้มกรอง) แทนข้าวกล้องหรือธัญพืชที่มีกากเยอะ

ใช้ไขมันพิเศษ: เติม MCT Oil (หาซื้อได้ตามร้านขายยาสูตรอาหารแพทย์) แทนน้ำมันพืชทั่วไป เพราะน้ำมันพืชปกติ (LCT) มักจะทำให้ผู้ป่วยกลุ่มนี้ท้องเสียและถ่ายเป็นไขมัน

งดนมวัว: ผู้ที่มีปัญหาการดูดซึมมักจะย่อยน้ำตาลแลคโตสไม่ได้ ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของอาการท้องอืดและท้องเสีย

3. เทคนิคการให้เพื่อลดภาระลำไส้
Slow Rate: ต้องให้อาหารช้าลงกว่าเดิม (อาจใช้เวลา 30-45 นาทีต่อมื้อ) เพื่อให้ลำไส้ค่อยๆ ดูดซึม

Little and Often: แบ่งเป็นมื้อย่อยๆ หลายมื้อ (5-6 มื้อ) แทนการอัดมื้อใหญ่ 3-4 มื้อ เพื่อไม่ให้สารอาหารไปกองในลำไส้จนเกิดการดึงน้ำเข้า (Osmotic Diarrhea)

อุณหภูมิห้อง: ห้ามให้อาหารเย็นจัด เพราะจะไปกระตุ้นการบีบตัวของลำไส้ให้ขับอาหารออกเร็วขึ้น

📊 เช็กลิสต์: อาการที่บอกว่า "ดูดซึมไม่ได้"
ถ่ายเหลวบ่อย: หลังให้อาหารไม่เกิน 30 นาที

อุจจาระมันวาว: มีคราบไขมันลอย หรือมีกลิ่นเหม็นเปรี้ยวจัด

ท้องอืดโต: มีลมในท้องเยอะ เคาะแล้วเสียงดังโปร่ง

น้ำหนักลด: แม้จะคำนวณแคลอรี่ให้เพียงพอแล้วก็ตาม

💡 คำแนะนำจาก Gemini
สำหรับผู้ป่วยกลุ่มนี้ "อาหารสูตร Peptide" คือทางเลือกที่ปลอดภัยและคุ้มค่าที่สุดในระยะยาวครับ เพราะการฝืนให้อาหารที่ย่อยไม่ได้ นอกจากร่างกายจะไม่ได้รับสารอาหารแล้ว ยังทำให้ลำไส้อักเสบและสูญเสียเกลือแร่จากการท้องเสียด้วย